Parki Krajobrazowe Krosno

Mapa

Ciśniańsko-Wetliński Park Krajobrazowy o powierzchni 51 013, 75 ha, chroni walory przyrodnicze i krajobrazowe Bieszczadów Zachodnich. Stanowi otulinę Bieszczadzkiego Parku Narodowego od strony zachodniej i jest częścią Międzynarodowego Rezerwatu Biosfery "Karpaty Wschodnie". Krajobraz parku tworzą malownicze grzbiety górskie, z których 9 przekracza 1000 m. n.p.m. - są one w większości doskonałymi punktami widokowymi. Teren parku to wartości przyrodnicze charakteryzujące się wysoką - sięgającą 83% lesistością. Duże kompleksy leśne stanowią doskonałe siedlisko bytowania zwierząt. Osobliwością parku są progi skalne i przełomy a także ostańcowe skałki. Najbardziej cenne przyrodniczo miejsca do których w większości dotrzeć można szlakami turystycznymi objęto ochroną rezerwatową. Rezerwat ścisły "Zwiezło" i rezerwaty: "Cisy na Górze Jawor", "Woronikówka", "Gołoborze", "Sine Wiry", "Olszyna łęgowa w Kalnicy" "Przełom Osławy pod Duszatynem". Walory przyrodnicze zabytki kultury i historii parku można także podziwiać z okien Bieszczadzkiej Kolejki Wąskotorowej.

Cerkiew w Turzańsku fot. Bartłomiej Kielski-Bardanaszwili

Cerkiew (obecnie kościół rzymskokatolicki) w Smolniku fot. Bartłomiej Kielski-Bardanaszwili

Krzyż przydrożny w Smolniku fot. Bartłomiej Kielski-Bardanaszwili

Kapliczja w Jabłonkachfot. Bartłomiej Kielski-Bardanaszwili

Cerkiew w Łopiencefot. Bartłomiej Kielski-Bardanaszwili

Świadkami historii i kultury materialnej tego wyludnionego obszaru są pozostałości dworu obronnego z XVI-XVII w., zabytkowy kościół i zdewastowana cerkiew z XIX w. (na granicy parku w Baligrodzie) oraz trudne do odnalezienia cmentarze wojenne (Chryszczata). Pamięci poległych w walkach z UPA w latach 1945 - 1947 poświęcone są pomniki w Bystrem, Jabłonkach, Cisnej i Wetlinie.

Całkowicie zniszczone wsie dawnego pogranicza bojkowsko-łemkowskiego są uroczyskowo piękne, ale i smutne zarazem z powodu pustki i nikłych śladów po dawnych dziedzicach tej ziemi. Nieliczne relikty kulturowe to zabytkowe cerkwie w Turzańsku i Smolniku, stare chyże łemkowskie nad Osławą i w okolicach Cisnej, ruiny cerkwi w Łopience (ostatnio restaurowanej) a także szczątki przycerkiewnych cmentarzy, przydrożnych kapliczek i krzyży. Śladami bytności w Bieszczadach sławnych ludzi są tablice pamiątkowe poświęcone największemu komediopisarzowi polskiemu Aleksandrowi Fredrze (w Czarnem koło Baligrodu i Cisnej) oraz Wincentemu Polowi - znakomitemu poecie, geografowi, etnografowi i pionierowi krajoznawstwa (w Kalnicy i na Łopienniku).